Bilindiği üzere Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde sanatsal faaliyetlerde artış yaşanmıştır. Bu dönemde kadınlar adına yapılan en önemli girişimlerden biri olarak İnas Sanayi Nefise Mektebi’ni gösterebiliriz. Çünkü sanatsal çalışmaların sürdürüldüğü sıralarda erkek öğrenciler, yurt içinde resim ve heykel alanındaki akademilerde eğitim alırlarken, yurt dışında da bu eğitimi pekiştirdiklerini biliyoruz. 1914 yılında da kadınlar için ilk girişim bu mekteple başlamıştır. Resim ve heykel olmak üzere iki bölümde çalışmalar sürdürülmektedir. Genç kızlara eğitim vermek amacıyla kurulan mektep bağımsız gibi görünmesine karşın cümlenin başında da belirttiğimiz gibi genç kızlara ayrılmış bir şube idi. Okulun ilk müdürü ise Salih Zeki Bey’dir.

Salih Zeki Bey (1864-1921)

Kısa süre sonra okulun müdürü değişir, Mihri Müşfik ve Ömer Adil Bey bu görevi üstlenir.

Ömer Adil Bey (1868-1928)

Mihri Müşfik Hanım (1890-1954)

Perspektifli manzara, anatomi ve sanat tarihi programlarında eğitim verilmiştir. Okuldan çıkan çalışmaların çok başarılı olduğunu söylemeyiz. Ancak okulu önemli kılan kadınlar açısından böyle bir girişim yapılmış olmasıdır.

Okulun iç dünyasının nasıl olduğunu akıllarda canlandırmak açısından Ömer Adil’in yapmış olduğu resme göz atmak yerinde olacaktır.

Ömer Adil Bey, Kızlar Atölyesi,1919-1922, İstanbul Resim ve Heykel Müzesi Koleksiyonu

Duvara bakıldığında öğrencilerin yapmış olduğu çalışmalar, genç kızların çalışır halde olması, heykelin verilişi ile iyi bir ambiyans yansıtılmıştır.

Belkıs Mustafa (1896-?)

Okul yangın geçirdiği için hakkındaki buluntular azdır. Ancak öğrencilerden Belkıs Mustafa’nın not defteri sayesinde günümüze ilk öğrencilerin adları ulaşabilmiştir. Belkıs Mustafa okuldan diplomasını da almıştır.

Okula kayıt numarası 1 Müzdan (Arel)

Okula kayıt numarası 2 Maide Esat

Okula kayıt numarası 3 Belkıs Mustafa

Okula kayıt numarası 4 Nazire Osman

Okula kayıt numarası 7 Nevzat Dırago

Okula kayıt numarası 21 Mediha Süleyman (Gezgin)

Okula kayıt numarası 24 Nazlı (Ecevit)

Belkıs Mustafa’nın, okula kayıt numarasını not etmediği sınıf arkadaşlarının isimleri:

Naşide Hüsnü Şakir, Sıdıka, Efraz Muhterem, Taciser, Medime Ahmet, Münire, Rabia, Naciye, Madlen, Nevvare, Rukiye, Bakiye, Rana, Nimet, Ruhiye, Şükufe, Fatma, Melek Fevzi, Refika, Seniye, Behice, Sabiha (Bengütaş), Nihal, Zehra Sait, Sabriye.

Belkıs Mustafa. Nü

Belkıs Mustafa’ya ait olan resim için atölyede yapılmış akademik bir çalışmanın ürünü diyebilmekteyiz.

Mihri Müşfik Hanım, Otoportre

Mihri Müşfik Hanımın karizmatik özelliğe sahip olduğu kendi portresinden de anlaşılmaktadır. Diğer portre çalışmalarına bakıldığında da güçlü kadın tasvirleriyle karşılaşılır.

Okulda Bülent Ecevit’in annesi Nazlı Ecevit’te eğitim görmüştür. Peyzaj, portre ve ölüdoğa türlerine yoğunlaşmıştır.

Nazlı Ecevit, Keriman Hanımın Portresi, 1922

Müfide Kadri, Sahilde Aşk

Teknik anlamda çok başarılı olmasa da dönemine göre böyle bir konuyu seçerek resmetmiş olması önemlidir.

Okulda eğitim görmüş hanımlardan bazıları da erkek sanatçılar ile evlenmiştir. Harika Lifij, Hüseyin Avni Lifij’in eşidir ve Feyhaman Duran’ın eşi de buradan mezun olmuş Güzin Duran’dır.

İnas Sanayi Nefise Mektebi, eğitim sürecini dokuz yıl sürdürmeyi başarmıştır. Bu süreçte Türk resim sanatı tarihinde de önemli bir yer oluşturmuştur.