Bilim insanları bundan bir asır evvel dünyayı kasıp kavurmuş ve bir anda ortadan kaybolmuş bir virüsü hayata geri döndürmeyi başardı, nasıl ve neden?

1918-19 grip salgını… Tahminlere göre –en az- 50 milyon kişiyi öldürdü.

ABD Silahlı Kuvvetler Patoloji Enstitüsü’nde çalışan mikrobiyolog Jeffrey Taubenberger bu felaketin nedenini anlamak adına yapılan çalışmaları başlatan kişidir.

Jeffrey Taubenberger

Taubenberger, 1918 grip virüsü ile günümüz H5N1 (kuş gribi) aynı olabileceğini, dolayısıyla günümüz kuş gribi virüsünün küresel çapta ölümlere neden olmasını sağlayacak koşulları anlamak ve önlem almak adına bu çalışmayı başlatmıştır.

Bunu anlamanın tek yolu ise 1918 virüsüne ulaşmaktı ancak bu virüs hayatını kaybeden son kurbanla birlikte yok olmuştu.

Virüsü anlamaktan ziyade ona ulaşabilmek en büyük problemdi.

Zira virüsler oldukça basit bir gen yapısına sahiptir, sadece 8 gen.

Taubenberger ve ekibi bu mikroskobik katile ulaşmak amacıyla I. Dünya Savaşı sırasında ölen askerlerin korunmuş doku örnekleri koleksiyonunu incelemeye başladılar.

Ve ekip 2 örnekte 1918 gribi virüsünün küçük parçalarını –İngiltere’deki Kraliyet Londra Hastanesi’nde- bulmayı başardılar.

Ancak bu örnekler 8 genin yalnızca 5’ini içeriyordu.

Emekli doktor Johan Hultin 1951’de Alaska’da Berring Deniz’i kıyısındaki Brevig Mission kasabasında toplu bir mezarda 1918 virüsü parçalarını bulmuştu.

Cesetler karlar altında oldukça iyi korunmuştu.

Hultin ve Taubenberger

Taubenberger’in çalışmalarını okuyan Hultin Brevig Mission’a tekrar gitti ve gripten hayatını kaybetmiş bir kadının akciğerlerinden aldığı örneği Taubenberger’e gönderdi.

Böylece eksik 3 gende tamamlandı ve Taubenberger ekibi ile virüsün gen haritasını çıkarmayı başardı.

Gen dizisini ortaya koyan ekip ardından bilgileri New York Mount Sinai Tıp Okulu’ndan Peter Palese ve ekibine gönderdi.

Ekip, ters genetik yöntemi ile dizini izleyerek plazmid denilen mikroskobik, virüs benzeri gen dizilerini yarattı.

Ardından plazmidleri Atalanta’daki ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC)’de bir ekibe gönderdi, ve buradaki ekip virüsün kendini yeniden yaratma sürecini başlatmak için plazmidleri laboratuvar ortamında üretilmiş bir insan böbreğine aktardılar.

CDC’den Terrence Tumpey bu bu virüsü döllenmiş kuş yumurtalarına enjekte etti, virüs tıpkı H5N1 gibi kuş yumurtalarını öldürdü.

Tüm bu zahmetli çalışmalar dizisi Taubenberger’in şüphelerini kanıtladı.

1918 virüsü, H5N1’e çok benzeyen bir kuş gribi virüsüydü, günümüz diğer grip virüsleri kuş yumurtalarını öldürmüyor.

Taubenberger ve 3 bilim ekibinin gayretleri sayesinde artık H5N1 gibi potansiyel küresel bir katile karşı daha hazırlıklıyız.

 

Kaynak: National Geographic