Hatırlıyorum, yıllar önceydi. Bir başka sabah yalnızlığında,kırağı almış bahar çiçekleri arasında oturmuş dergilere bakıyordum rastgele.Sayfalar arasında dolaşırken, gözüme Adile Naşit ile yapılmış bir söyleşi takılıvermişti. Evinde yer alan onlarca oyuncak bebeğin arasında, hüzünle gülümsüyordu Adile Naşit. Geceleri, hava soğuksa kalkıp onların üstünü örttüğünden bahsediyordu. Ürpermiştim, okurken. Kuşkusuz, gencecik yaşında kaybettiği oğluna duyduğu özlemin bir telafisiydi bu bebekler… Masum, tertemiz, koşulsuz bir sevginin yansısı.

İşte, hemen aynı günlerde elime “The Collector’s Encyclopedia of Barbie Dolls and Collectibles” adlı bir kitap geçmişti. 1959’da New York Oyuncak Fuarı’nda ilk kez sergilenmiş olan Barbie ve arkadaşlarının yer aldığı fotoğrafları incelerken buluvermiştim kendimi. “Neden olmasın ki? Yok sanmıyorum! Hem nasıl üstesinden gelebilirim,” soruları peşi sıra kafamdan geçiverdi bir an. Evet, zaten dolaplarda, çekmecelerde çoktan unutulmuş, eski zamanlara ait üç beş oyuncak bebek vardı. Macera böyle başladı aslında. Dediğim gibi, pek hazırlıklı değildim, her an vazgeçebilirdim böyle bir koleksiyondan. Yine de denemeye karar verdim.

Kimini bir çöp tenekesinde buldum, kimini satın aldım ,kimi armağan olarak geldi koleksiyonuma. Ve giderek “insanların birbirlerini örselemedikleri, kırmadıkları bir masal dünyası”nın içinde buluverdim kendimi. Üstelik o tek dakika için hep çok erken, o bir dakika için nedense hep çoook geç kalan tavşan da yoktu yanımda. Alice’i bilmem ama harika bir dünyadaydım. Saz benizlisi, zencisi, beyaz tenlisiyle gülümseyen, sevgiyle bakan, uçsuz bucaksız bir masumiyeti, katışıksız dostluğu simgeleyen oyuncak bebekler… Gülen, ağlayan, altını kirleten, yürüyen, şarkı söyleyen, konuşan, renk renk giysiler içinde, boy boy oyuncak bebekler. Önce ufak bir raftaydılar, sonra bir dolabın tüm raflarında aldılar yerlerini. Sonra diğer dolap, hatta koltuklarda, kanepede, sehpalarda, yemek masasında… Neredeyse hemen her köşede.

Sevinç Erbulak’ın on altı sene önce, oyuncakları arasından seçip bana armağan ettiği iki Barbie var, vitrinde özenle sakladığım. “Hiç bir zaman büyümeyecek olmanın güzelliğiyle.S.Erbulak” notu birinin kostümüne iğnelenmiş vaziyette. İkisinin de adı Sevinç.

İki yıl geçmiş aradan. Kıştı. Çok net hatırlıyorum sabah ayazında, erkenden evden çıkmıştım, iş yerime gidecek ay sonu raporlarını çekecektim. Birden az ötedeki çöp bidonları arasında bir oyuncak bebekle karşılaştım. Terk edilmiş, atılmıştı. Kimsesizdi. Kimliksizdi. O an içimde bir damar koptu sanki. Giysisinde, rengi atmış saçlarında yemek kalıntıları, yağ izleri… El sürülecek gibi değildi, anlayacağınız. Ama onu orada bırakamazdım. Kim bilir hangi yaşanmışlıklardan gelmişti, ardında hangi mutluluklar, sevinçleri bırakarak. Aldım eve getirdim. Özenle temizledim. 1950’lerin ikinci yarısında Almanya’da üretilmiş bir oyuncak bebekti. Dediğim gibi,yıpranmıştı, hasarlıydı, bir bacağı kopmuştu. Zorlukla monte etmeye çalıştım. Şimdilerde koleksiyonun en değerli parçalarından biri benim için.

Bir anım daha var aslında. Kadıköy’de rastgele dolaşıyordum. Eski eşya satan dükkanın tozlu vitrininde duran bir oyuncak bebek gördüm. İçeri girdim, fiyatını sordum. Satıcı satılık olmadığını, söyledi. Hazin bir öyküsü varmış meğer. Kanserden yakın bir tarihte hayatını kaybetmiş bir hanımefendiye aitmiş. Satmayı hiç düşünmüyormuş. Yine de, “Dilerseniz inceleyebilirsiniz,” dedi. Uzanıp usulca vitrinden aldım. Mavi gözlerinde nice geçmiş zaman fotoğrafları vardı, nice hazanlar, gün batımları, biten yazlar… Hissettim bunu. Garip bir hüzünle ayrıldım dükkandan. Eve döndüm.

O bebeği satın almak, koleksiyonuma dahil etmek mümkün olabilir miydi acaba? Nasıl ikna edebilirdim ki dükkan sahibini? Ertesi gün bebek koleksiyonumun yer aldığı birkaç fotoğrafla tekrar gittim. “Asla elden çıkartmayı düşünmediği”ni söyleyen orta yaşlı adam, “Bebek sizin”, dedi. “Çünkü nasıl bir eve gideceğini anladım. Para da istemiyorum sizden, onu iyi muhafaza edeceğinizi biliyorum çünkü.”

Elimde torba, ıslak kaldırımların üzerinde çiseleyen yağmurun sesine bıraktım kendimi. Yağmur ve gözyaşı yağıyordu.

“A Streetcat Named Desire”de, Tennesse Williams’ın Blance de Bois ile kan bağım olduğunu, neden gizleyeyim ki. Ne der Blance: “Ben gerçek olanı istemiyorum. Evet,evet sadece tılsım! Ben insanlara bunu vermek istiyorum, onlara bazı şeyleri olduğundan farklı gösteriyorum. Evet, doğruyu söylemiyorum, doğru olması gerekeni söylüyorum. Eğer bu bir günahsa cezamı çekerim tabii..”

Aslında koleksiyon tutkum,1966 yılına kadar iner. Altı yaşındayken Filiz Akın’a duyduğum hayranlık giderek Filiz Akın’a ait fotoğraf, film afişlerini toplamama neden olmuştu. Evet, kırk yedi senedir derlediğim üç bini aşkın fotoğraf vb. materyelden oluşan bir arşiv müzesi oluşturdum. O fotoğraflarla bir hayat ısmarladım belki de kendime.

İtiraf edeyim, koleksiyon tutkusu iflah olmaz (!) bir duruma dönüşüyor zamanla. Bir koleksiyon diğerine eşik olabiliyor, farkına bile varmadan .Çok ayrı nesneleri derlesek de, aslında tümü birbirini tamamlar oluyor günü geldiğinde.

Sahi, bir diğer koleksiyonum da, Kerime Nadir, Muazzez Tahsin Berkand, Güzide Sabri, Selami İzzet Sedes, İhsan Koza, Mükerrem Kamil Su, Etem İzzet Benice’nin başta olmak üzere, günümüzde yeni basımları yapılmayan pek çok roman, hikayenin yer aldığı o güzelim kitaplardan oluşuyor. Anneannem, annemden kalan kitaplara yenilerini ilave ettim ve her yazarın aşağı yukarı tüm külliyatını derledim yıllar içinde.

   

Giderek belleğini kaybeden bir dünyada yaşıyoruz. İşte eskiyi anmak, eskiye ait izleri yarına taşımak, taşırken incelemek, hiç durmadan araştırmalar yapmak gerekiyor. Ben o kitaplar, oyuncak bebekler, afiş ve fotoğraflarla aslında dünü yarına taşımaya çalışıyorum, elimden geldiğince. Aslında üç koleksiyonum da iç dünyamın bir yansıması. Sanata, estetiğe, koşulsuz sevgilere olan tutkumun ( saplantı diyelim hatta ) bir aksi.

Ve tabii zaman hızla geçmekte. Yaş elliyi üç geçmiş bile. Durup benden sonrasını düşündüğüm, olmuyor değil. Hem de çok sık! Tümünü bağışlayacağım. Böylece yıllardır emek vererek topladığım, kısıtlı imkanlarla çoğalmaya çabaladığım bu koleksiyonlar yarına kalacak. Güzel olan da bu aslında.